ШАҲАР КЎЧА–ЙЎЛ ТАРМОҒИНИ БАҲОЛАШДА ПИЁДАЛАРНИНГ МАНЗИЛГА ЕТИБ ОЛИШ ИМКОНИЯТИ ОМИЛИ
ШАҲАР КЎЧА–ЙЎЛ ТАРМОҒИНИ БАҲОЛАШДА ПИЁДАЛАРНИНГ МАНЗИЛГА ЕТИБ ОЛИШ ИМКОНИЯТИ ОМИЛИ
Ключевые слова:
Шаҳар кўча-йўллари тармоғи, пиёдаларнинг манзилга етиб олиши, манзилга етиб олиш омилларини баҳолаш, пиёдалар ва велосипед йўллари, тротуарлар ва пиёдалар йўллари, пиёдалар майдони, пиёдаларнинг манзилга етиб олиш индексиАннотация
Мақолада жаҳон амалиётида пиёдаларнинг манзилга етиб бориш имконияти масаласи бўйича олиб борилган илмий-амалий ишларнинг обзори келтирилган. Бу ишларнинг иккита асосий гуруҳи мавжуд эканлиги кўрсатилган. Биринчи гуруҳ пиёдалар сонининг кўпайишига таъсир этувчи омилларга, иккинчиси - бу омилларни ўлчаш ва баҳолашга қаратилган. Ўтиш қобилияти параметрларининг таркибий қисмларига хос бўлган омилларни баҳолашнинг иккита ёндашуви кўриб чиқилган. Тошкент шаҳрининг кўча-йўл тармоғи зичлиги кўрсаткичи ва пиёдалар учун қулайлик масалалари қабул қилинган меъёрларга жавоб бермаслиги кўрсатилган. Ҳар хил ҳаракат турлари ўртасидаги муносабатлар кўриб чиқилган, бу ерда пиёдалар ва велосипедчиларга устунлик берилиши таъкидланган. Пиёдалар учун манзилга етиб олиш даражасини баҳолаш бўйича мавжуд турли индекслар таҳлил қилиниб, Тошкент шаҳри мисолида Ўзбекистон Республикаси шароитлари учун пиёдалар учун манзилга етиб олиш индексини ишлаб чиқиш зарурлиги тўғрисида хулоса чиқарилган.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 30 йил 2020 октябрдаги фармони. ПҚ-6099 "соғлом турмуш тарзини кенг жорий етиш ва оммавий спортни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида", https://lex.uz/ru/docs/5077669.
Марказий жой назарияси, https://www.britannica.com/topic/central-place-theory
Leslie, E.; Coffee, N.; Frank, L.; Owen, N.; Bauman, A.; Hugo, G. Walkability of local communities: Using geographicinformation systems to objectively assess relevant environmental attributes. Health Place 2007, 13, 111–122.
Speck, J. Walkable City: How Downtown Can Save America, One Step at a Time; North Point Press: New York, NY, USA, 2013.
Reid Ewing & Susan Handy (2009) Measuring the Unmeasurable: Urban Design Qualities Related to Walkability, Journal of Urban Design, 14:1, 65-84, DOI: 10.1080/13574800802451155.
Talen, E.; Koschinsky, J. The walkable neighbourhood: A literature review. Int. J. Sustain. Land Use Urban. Plan. 2013, 1, 42–63.
Frank, L.; Kerr, J.; Chapman, J.; Sallis, J. Urban form relationships with walk trip frequency and distance among youth. Am. J. Health Promot. 2007, 21, 305–311.
Doyle, S.; Kelly-Schwartz, A.; Schlossberg, M.; Stockard, J. Active community environments and health: The relationship of walkable and safe communities to individual health. J. Am. Plan. Assoc. 2006, 72, 19–31.
Giles-Corti, B.; Donovan, R.J. The relative influence of individual, social and physical environment determinants of physical activity. Soc. Sci. Med. 2002, 54, 1793–1812.
Troped, P.J.; Saunders, R.P.; Pate, R.R.; Reininger, B.; Ureda, J.R.; Thompson, S.J. Associations between self-reported and objective physical environmental factors and use of a community rail-trail. Prev. Med. 2001, 32, 191–200.
Carswell, A.; Zahirovic-Herbert, V.; Gibler, K. Who Cares About Walk Scores? A Quantile Approach to Residential House Prices and Walkability; European Real Estate Society (ERES): Bergisch Gladbach, Germany, 2016.
Gilderbloom, J.I.; Riggs, W.W.; Meares, W.L. Does walkability matter? An examination of walkability’s impact on housing values, foreclosures and crime. Cities 2015, 42, 13–24.
Sohn, D.W.; Moudon, A.V.; Lee, J. The economic value of walkable neighborhoods. Urban. Des. Int. 2012, 17, 115–128.
Frank LD, Sallis JF, Saelens BE, et al.The development of a walkability index: application to the Neighborhood Quality of Life Study.
Ria Hutabarat Lo (2009) Walkability: what is it?, Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability .
Cervero, R.; Kockelman, K. Travel demand and the 3Ds: Density, diversity, and design. Transp. Res. Part D Transp. Environ. 1997, 2, 199–219.
Krambeck, Holly Virginia. The глобал walkability index. Diss. Massachusetts Institute of Technology, 2006.
Lee, C.; Moudon, A.V. The 3Ds+ R: Quantifying land use and urban form correlates of walking. Transp. Res. Part D Transp. Environ. 2006, 11, 204–215.
Ewing, R.; Clemente, O. Measuring Urban Design: Metrics for Liveable Places; Island Press: Washington, DC, USA, 2013.
Ramirez, L.K.B.; Hoehner, C.M.; Brownson, R.C.; Cook, R.; Orleans, C.T.; Hollander, M.; Barker, D.C.; Bors, P.; Ewing, R.; Killingsworth, R.; et al. Indicators of activity-friendly communities: An evidence-based consensus process. Am. J. Prev. Med. 2006, 31, 515–524.
Ewing, R.; Hajrasouliha, A.; Neckerman, K.; Purciel-Hill, K.M.; Greene, W. Streetscape features related to pedestrian activity. J. Plan. Educ. Res. 2016, 36, 5–15.
Moura, F.; Cambra, P.; Goncalves, A.B. Measuring walkability for distinct pedestrian groups with a participatory assessment method: A case study in Lisbon. Landsc. Urban. Plan. 2017, 157, 282–296.
Ҳотамов, А. T. Тошкент шаҳар кўча–йўл тармоғининг зичлиги тўғрисида / А. T. Ҳотамов, Н. Z. Толипова, М. U. Темишов // фан ва амалиётдаги Янгиликлар : ВИИИ халқаро илмий-амалий конференсия материаллари асосида мақолалар тўплами. Барнаул, Май 27, 2018.
